"Şarj istasyonu kurmak istiyorum" diyen iki farklı kişi var ve süreçleri birbirine benzemiyor. Birincisi aracını kendi kullanacağı yerde şarj etmek istiyor: ev, site otoparkı, iş yeri. İkincisi herkese açık, ücretli bir istasyon kurup gelir elde etmek istiyor. İlkinde iş elektrik altyapısıyla biter; ikincisinde araya enerji mevzuatı girer. Bu rehber ikisini ayrı ayrı, adım adım anlatıyor.
Hangisini kuruyorsunuz?
| Kendi kullanımınız için | Herkese açık (ticari) | |
|---|---|---|
| Nerede | Ev, villa, site otoparkı, iş yeri | Otopark, AVM, otel, akaryakıt istasyonu, yol üstü |
| Kim kullanır | Siz, aileniz, çalışanlarınız | Dışarıdan gelen tüm sürücüler |
| Ücretlendirme | Genelde yok | kWh başına ücret, ödeme altyapısı şart |
| Enerji mevzuatı | Gerekmez | Sertifika ya da lisans gerekir |
| Tipik güç | 7,4 – 22 kW AC | 22 kW AC ve/veya 40 kW+ DC |
1. Kendi kullanımınız için kurulum
Burada iş bir elektrik projesidir: panodan istasyona ayrı bir hat, uygun koruma ve doğru güç seçimi. Sıra şöyle işler:
- Keşif. Pano kapasitesi, faz durumu (monofaze/trifaze), sözleşme gücü ve panodan park yerine mesafe ölçülür. Bu üç bilgi hem gücü hem maliyeti belirler.
- Güç seçimi. Tek fazlı bir evde 7,4 kW'a kadar, trifazede 11 veya 22 kW mümkündür. Gece boyunca şarj eden çoğu kullanıcı için 11 kW fazlasıyla yeterlidir; karşılaştırma için 7,4 kW, 11 kW ve 22 kW ev şarjı yazımıza bakın.
- Gerekirse abonelik güç artışı. Mevcut sözleşme gücünüz yetmiyorsa dağıtım şirketine güç artırım başvurusu yapılır. Bu, sürecin en uzun sürebilen adımıdır.
- Montaj. Yetkili elektrikçi ayrı hattı çeker, sigorta ve kaçak akım korumasını takar, istasyonu duvara sabitler.
- Devreye alma. İstasyon mobil uygulamaya eşleştirilir, şarj gücü ayarlanır, deneme şarjı yapılır.
Site ya da apartman otoparkına kuruyorsanız araya bir adım daha girer: kat malikleri kararı ve tüketimin nasıl ölçüleceği. Bunun ayrıntısı sitelerde şarj istasyonu kurulumu rehberimizde. Kendi eviniz için adım adım anlatım ise evde şarj istasyonu kurulumu yazısında.
2. Herkese açık ticari istasyon kurmak
Türkiye'de elektrikli araç şarj hizmeti, EPDK'nın Şarj Hizmeti Yönetmeliği kapsamındadır. Herkese açık ve ücretli bir istasyon işletmek için iki yol vardır:
Yol A — Sertifika (çoğu lokasyon sahibi için doğru olan)
Şarj istasyonunu işletmek isteyen gerçek ya da tüzel kişiler lisans almak zorunda değildir; lisans sahibi bir şarj ağı işletmecisine başvurup şarj istasyonu sertifikası alarak faaliyet gösterebilir. Yani otoparkınıza istasyon kurup gelir elde etmek için kendi lisansınızı almanız gerekmez; lisanslı bir ağın altında sertifikayla işletirsiniz.
Yol B — Kendi şarj ağı işletmeci lisansınızı almak
Kendi markanızla bir şarj ağı kurmak istiyorsanız EPDK'dan şarj ağı işletmeci lisansı alırsınız. Başvurular yalnızca elektronik ortamda yapılır ve yetkilendirilmiş bir başvuru sahibi gerektirir. Lisansın ağır bir yükümlülüğü vardır: lisans yürürlüğe girdikten sonra altı ay içinde en az elli şarj ünitesi ve en az beş farklı ilçede istasyon kurulmuş olmalıdır. EPDK bu yükümlülüğü yerine getirmeyen şirketlerin lisanslarını iptal etmiştir.
Tek bir lokasyonu değerlendirmek isteyen bir işletme için bu yol genelde orantısızdır; Yol A daha hızlı ve masrafsızdır.
3. Dağıtım şirketi süreci
Ticari kurulumda elektrik tarafı ev kurulumundan daha ağırdır:
- Yeni bağlantı ya da güç artışı için dağıtım şirketine başvuru yapılır.
- Yetkili mühendis tarafından hazırlanan elektrik projesi sunulur ve onaylanır.
- Gereken güç mevcut altyapıyı aşıyorsa trafo ya da yeni besleme koşulları gündeme gelir.
- Onay sonrası montaj, koruma elemanları, topraklama ve sayaç işlemleri tamamlanır.
Süre projeye göre değişir: küçük bir AC kurulumda birkaç hafta yeterken, trafo gerektiren bir DC projesinde birkaç ayı bulabilir. Bu yüzden yer seçimi yaparken panonun ve trafonun konumu, en az otoparkın büyüklüğü kadar önemlidir.
4. AC mi DC mi? Yer seçimi
Seçimi tek bir soru belirler: araç orada ne kadar kalıyor?
| Ortalama kalış | Uygun istasyon | Örnek lokasyon |
|---|---|---|
| 1 saat ve üzeri | 22 kW AC | Otel, iş merkezi, otopark, AVM, hastane |
| 30–60 dakika | 22 kW AC veya DC | Market, restoran |
| 30 dakikadan kısa | 40 kW+ DC | Akaryakıt istasyonu, yol üstü tesis |
Aynı bütçeyle genelde birkaç AC soket ya da tek bir DC soket kurulur. Sektörünüze özel değerlendirme için sektörel çözümler sayfamıza bakabilirsiniz.
5. Maliyet ve geri dönüş
Maliyeti belirleyen kalemler cihaz, elektrik hattı, koruma, işçilik ve gerekiyorsa güç artışıdır; ayrıntılı döküm kurulum maliyeti yazımızda. Gelir tarafında hesap kWh başına marj × günlük seans sayısıdır; örnek hesabı ticari şarj istasyonu kazancı yazısında bulabilirsiniz. Tarifeyi nasıl kuracağınızı ise şarj ücreti nasıl belirlenir yazısında anlattık.
6. Yatırım yapmadan istasyon kurmak
Uygun bir alanınız var ama cihaz ve kurulum yatırımını üstlenmek istemiyorsanız üçüncü bir yol var: lokasyonu siz verirsiniz, kurulumu ve işletmeyi biz üstleniriz, gelir paylaşımı yaparsınız. Başvuru için lokasyon sahibiyim formunu doldurmanız yeterli. Kendi bölgenizde satış ve kurulum yapmak isterseniz bayilik modelimize bakabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Şarj istasyonu kurmak için lisans gerekir mi?
Ev, site ya da iş yerinde kendi kullanımınız için kuruyorsanız gerekmez. Herkese açık ve ücretli işletecekseniz ya lisanslı bir şarj ağı işletmecisinden sertifika alırsınız ya da kendi şarj ağı işletmeci lisansınızı alırsınız.
Kurulum ne kadar sürer?
Altyapı uygunsa ev tipi kurulum genelde bir günde biter. Ticari kurulumda süreyi dağıtım şirketi işlemleri belirler: birkaç haftadan birkaç aya kadar değişebilir.
Trifaze elektriğim yok, kurabilir miyim?
Tek fazlı hatta da kurulum yapılabilir; güç 7,4 kW ile sınırlı kalır. Daha yüksek güç için trifaze bağlantı ve gerekirse güç artışı gerekir.
Site otoparkına kurabilir miyim?
Ortak alana kurulum kat malikleri kararıyla mümkündür. Süreç ve sayaç düzeni için site kurulumu rehberimize bakın.
Kurulumu kim yapmalı?
Elektrik işleri yetkili bir elektrikçi tarafından yapılmalıdır. Yetkili bayilerimiz bölgelerinde keşif ve kurulum desteği verir.
Lokasyonunuz için ücretsiz değerlendirme: otopark düzeninizi, elektrik altyapınızı ve beklediğiniz kullanımı konuşalım; kaç soket, hangi güç ve hangi model uygun, birlikte planlayalım — iletişime geçin.
Kaynaklar
- EPDK — Şarj ağı işletmeci lisansı başvurusu hakkında
- Şarj Hizmeti Yönetmeliği (Resmî Gazete, 2 Nisan 2022, sayı 31797)