HABERLER & DUYURULAR

Site Otoparkında Ortak Şarj: Sayaç, Yetkilendirme ve Paylaşım

Paylaş
Site otoparkında sayaç ve kullanıcı yetkilendirmeli ortak elektrikli araç şarj sistemi

Elektrikli araç sayısı arttıkça apartman ve sitelerde tek bir sakine özel şarj cihazı kurmak yerine birden fazla kişinin kullanabileceği ortak şarj noktaları gündeme geliyor. Ortak şarj sistemi, özellikle sabit park yerinin bulunmadığı veya her daireden otoparka ayrı elektrik hattı çekmenin mümkün olmadığı yapılarda etkili bir çözüm olabilir.

Ancak ortak şarj istasyonu yalnızca cihazın satın alınıp otoparka monte edilmesinden ibaret değildir. Sistemin sağlıklı işlemesi için şu soruların kurulumdan önce yanıtlanması gerekir:

  • Elektrik hangi sayaçtan alınacak?
  • Her kullanıcının tüketimi nasıl ölçülecek?
  • Cihazı kimler kullanabilecek?
  • Elektrik ve işletme giderleri nasıl paylaşılacak?
  • Aynı anda birden fazla araç şarj olmak isterse ne yapılacak?
  • Arıza, bakım ve yönetim sorumluluğu kime ait olacak?

Bu sorular açık şekilde cevaplanmadığında ortak şarj noktası, kısa sürede site yönetimi ile sakinler arasında anlaşmazlık konusu hâline gelebilir. Doğru tasarlanmış bir sistemde ise tüketim kullanıcı bazında izlenebilir, erişim sınırlandırılabilir ve maliyetler kayıtlı verilere göre paylaştırılabilir.

Bilgilendirme notu: Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Elektrik projesi, hukuki değerlendirme, kat malikleri kurulu kararı, vergi uygulaması veya yetkili kurum görüşünün yerine geçmez.

Ortak şarj istasyonu modeli nasıl seçilir?

Site otoparkında uygulanabilecek sistem, park yerlerinin mülkiyet durumuna, elektrik altyapısına ve kullanıcı sayısına göre değişir.

1. Dairenin sayacına bağlı bireysel sistem

Park yeri belirli bir bağımsız bölüme aitse ve teknik olarak uygun bir güzergâh bulunuyorsa şarj hattı dairenin elektrik tesisatına bağlanabilir. Böylece aracın tükettiği enerji doğrudan dairenin elektrik faturasına yansır.

Bu modelde ayrıca ortak tüketim paylaşımı yapılmasına gerek kalmayabilir. Ancak kablo güzergâhı ortak alanlardan geçiyorsa, ortak panolar etkileniyorsa veya mevcut elektrik tesisatında değişiklik yapılması gerekiyorsa yönetim ve teknik proje süreci ayrıca değerlendirilmelidir.

EPDK’nın aktardığı 23 Temmuz 2024 tarihli Bakanlık görüşüne göre, ortak alan niteliğinde olmayan ve bağımsız bölümün eklentisi sayılan park yerlerinde, diğer bağımsız bölümleri ve ortak alanları etkilemeyen belirli kurulumlarda kat malikleri kurulu kararı aranmayabilir. Her binanın tapu ve mimari proje durumu farklı olduğundan bu değerlendirme somut proje üzerinden yapılmalıdır.

2. Ortak sayaçtan beslenen paylaşımlı sistem

Sabit park yeri bulunmayan veya birden fazla sakinin aynı cihazı kullanacağı sitelerde ortak sayaçtan beslenen bir şarj sistemi kurulabilir.

Bu modelde her şarj seansının aşağıdaki bilgileri kayıt altına alınmalıdır:

  • Şarjı başlatan kullanıcı,
  • Başlangıç ve bitiş zamanı,
  • Tüketilen enerji miktarı,
  • Kullanılan şarj noktası,
  • Varsa uygulanan güç sınırı.

Site yönetimi dönem sonunda bu kayıtları elektrik faturasıyla karşılaştırarak kullanıcı bazında gider paylaşımı yapabilir.

3. Ticari şarj hizmeti modeli

Sistem yalnızca site sakinlerinin ortak gider paylaşımı için değil, ticari amaçla ve bedel karşılığında şarj hizmeti sunmak üzere işletilecekse EPDK mevzuatı ve şarj ağı işletmeciliği hükümleri devreye girer.

EPDK, ticari faaliyet göstermeyen ve kullanıcının kendi ihtiyacını karşılayan özel şarj ünitelerinde şarj ağına bağlanma, lisans veya sertifika zorunluluğu bulunmadığını belirtiyor. Buna karşılık ticari faaliyet gösterilen özel veya halka açık şarj istasyonları lisanslı bir şarj ağı kapsamında işletilmelidir.

Bu nedenle site yönetimi, “elektrik giderini kullanıcılar arasında paylaştırmak” ile “kâr amacıyla şarj hizmeti satmak” arasındaki ayrımı kurulumdan önce netleştirmelidir.

Ortak şarj istasyonu için yönetim kararı gerekir mi?

Ortak otopark alanına tüm site sakinlerinin yararlanabileceği bir şarj ünitesi kurulması, ortak alanı ve ortak elektrik altyapısını ilgilendirir.

EPDK’nın yayımladığı açıklamada, ortak kullanım alanı niteliğindeki otoparklarda ortak faydayı artıracak şarj üniteleri için kat maliklerinin sayı ve arsa payı çoğunluğuyla karar alınması gerektiği aktarılıyor. Kararda yalnızca “şarj istasyonu kurulması” ifadesinin bulunması yerine aşağıdaki hususların da belirtilmesi uygulamadaki anlaşmazlıkları azaltır:

  • Cihazların kurulacağı park yerleri,
  • Yatırım ve kurulum bütçesi,
  • Elektrik bağlantısının yapılacağı nokta,
  • Cihazları kimlerin kullanabileceği,
  • Tüketim bedelinin hesaplanma şekli,
  • Bakım ve servis giderlerinin paylaşımı,
  • Yöneticiye verilecek uygulama yetkisi,
  • Kullanım ve rezervasyon kuralları.

11 Mart 2025 tarihli Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği değişikliğiyle site ve apartmanların ortak otoparklarında şarj ünitesi kurulumu için zorunlu elektrik tesisatına ilişkin ruhsat süreci kolaylaştırıldı. Bununla birlikte yangın mevzuatına uygun proje hazırlanması ve teknik sorumlulukların yerine getirilmesi gerekiyor.

İzin ve karar sürecinin ayrıntıları için apartman ve sitelerde şarj istasyonu kurulumu rehberimizi inceleyebilirsiniz.

Elektrik tüketimi nasıl ölçülmeli?

Ortak sistemlerde en önemli ilke, tahmine değil ölçüme dayalı paylaşım yapılmasıdır.

Aracın ne kadar süre şarjda kaldığı tek başına doğru tüketimi göstermez. Şarj gücü seans boyunca değişebilir; araç, batarya doldukça çektiği gücü azaltabilir. Bu nedenle yalnızca “üç saat kullandı” gibi süreye dayalı hesaplamalar adil sonuç vermeyebilir.

Tüketim mümkünse şarj cihazı veya uygun enerji ölçüm sistemi üzerinden kWh cinsinden kaydedilmelidir.

Ana sayaç ve alt ölçüm sistemi

Ortak şarj panosu binanın ortak elektrik aboneliğine bağlanabilir. Bu durumda elektrik tedarik şirketinin sayacı toplam şarj tüketimini diğer ortak tüketimlerle birlikte veya ayrılmış bir hat üzerinden ölçer.

Şarj sistemi içindeki sayaç veya yazılım ise tüketimi kullanıcı ve seans bazında ayırır.

Ortak elektrik sayacı → Şarj panosu → Kullanıcı bazlı ölçüm → Şarj cihazları

Ana elektrik sayacı faturalandırmaya esas toplam tüketimi gösterirken şarj yönetim sistemi bu tüketimin kullanıcılar arasında dağıtılmasını sağlar.

Ölçüm ve gider paylaşımında kullanılacak sayaçların teknik uygunluğu, bağlantı şekli ve varsa yasal metroloji gereklilikleri proje mühendisi tarafından değerlendirilmelidir.

Kullanıcının ödeyeceği tutar nasıl hesaplanabilir?

Ticari olmayan ortak kullanımda en anlaşılır yöntem, ölçülen enerji tüketimini binanın gerçek elektrik maliyetiyle ilişkilendirmektir.

Örnek hesap:

  • Kullanıcının aylık şarj tüketimi: 120 kWh
  • Yönetimin ilgili dönem için hesapladığı elektrik birim maliyeti: 3 TL/kWh
  • Kullanıcının enerji payı: 120 × 3 = 360 TL

Sistemin sabit iletişim, bakım veya yazılım giderleri varsa bunların paylaşım yöntemi yönetim kararında ayrıca belirlenebilir.

Kullanıcı gideri = Ölçülen kWh × ilgili dönemin birim enerji maliyeti + kararlaştırılmış ortak işletme gideri

Birim maliyet hesaplanırken yalnızca faturanın toplam tutarını gelişigüzel bölmek yerine enerji bedeli, vergiler, dağıtım bedelleri, sabit giderler ve ortak alandaki diğer tüketimler ayrıştırılmalıdır.

Site yönetiminin gider paylaşımı üzerine kâr eklemesi, sistemi ticari bir faaliyete dönüştürebileceğinden hukuki, vergisel ve EPDK yönünden ayrıca değerlendirilmelidir. Evde ve ortak alanda maliyet hesabının temelini görmek için elektrikli araç şarj maliyeti rehberimize göz atabilirsiniz.

Kullanıcı yetkilendirmesi neden önemlidir?

Ortak otoparkta herhangi bir kişinin cihazı kullanabilmesi, tüketimin kime ait olduğunun belirlenmesini zorlaştırır. Yetkilendirme sistemi hem yetkisiz kullanımı önler hem de tüketimin doğru hesaba kaydedilmesini sağlar.

RFID kart veya anahtarlık

Her sakine ayrı bir RFID kart tanımlanır. Kullanıcı kartını cihaza okutarak şarj işlemini başlatır. Sistem tüketimi o karta bağlı hesaba kaydeder.

Mobil uygulama

Kullanıcı mobil uygulamadaki hesabı veya QR kod aracılığıyla şarj seansını başlatabilir. Uygulama üzerinden aktif seans, geçmiş tüketim ve şarj durumu görüntülenebilir.

Kullanıcı adı veya daire hesabı

Her daireye veya araca ayrı bir hesap atanır. Bu yöntem özellikle bir dairenin birden fazla aracı bulunduğunda tüketimin daire veya araç bazında raporlanmasına yardımcı olur.

Fiziksel erişim kontrolü

Daha küçük sistemlerde kilitli pano, anahtarlı cihaz veya kontrollü otopark erişimi kullanılabilir. Ancak kullanıcı sayısı arttıkça manuel yöntemlerin yönetimi zorlaşır ve dijital kayıt ihtiyacı ortaya çıkar.

Ortak şarj alanının kullanım kuralları nasıl belirlenmeli?

Teknik sistem kadar kullanım kuralları da önemlidir. Özellikle kullanıcı sayısının şarj noktası sayısından fazla olduğu sitelerde yazılı bir işletme planı hazırlanmalıdır.

Planda şu kurallar bulunabilir:

  • Şarj alanını kimlerin kullanabileceği,
  • Rezervasyon yapılıp yapılmayacağı,
  • Bir aracın azami kullanım süresi,
  • Şarj tamamlandıktan sonra aracın ne kadar sürede alınacağı,
  • Misafir araçların kullanım şartları,
  • Yetkisiz park durumunda izlenecek yol,
  • Arıza bildiriminin kime yapılacağı,
  • Kablo ve konnektörlerin kullanım sonrası nasıl bırakılacağı,
  • Kullanıcının kartını veya hesabını başkasıyla paylaşmasının yasak olup olmadığı.

Kurallar hazırlanırken yalnızca mevcut iki veya üç elektrikli araç değil, gelecek yıllarda kullanıcı sayısının artacağı da hesaba katılmalıdır.

Birden fazla araç aynı anda şarj edilirse ne olur?

Ortak şarj sisteminde bütün cihazların aynı anda tam güçte çalışması binanın kullanılabilir elektrik kapasitesini aşabilir. Bu nedenle kurulumdan önce elektrik altyapısının güç ve eş zamanlı kullanım hesabı yapılmalıdır.

Örneğin üç adet 22 kW cihaz kurulması, sistemin her koşulda 66 kW güç çekmesi gerektiği anlamına gelmez. Yük yönetimi kullanılarak mevcut kapasite aktif araçlar arasında kontrollü biçimde paylaştırılabilir.

Dinamik yük yönetimi:

  • Binanın anlık elektrik tüketimini izleyebilir,
  • Şarj için kullanılabilir gücü hesaplayabilir,
  • Şarj cihazlarının gücünü artırıp azaltabilir,
  • Ana sigortanın veya bağlantı kapasitesinin aşılmasını önlemeye yardımcı olabilir,
  • Yeni araçların sisteme daha kontrollü eklenmesini sağlayabilir.

Yük yönetimi ihtiyacı binanın bağlantı gücü, ana pano kapasitesi, cihaz sayısı ve diğer ortak tüketimlerle birlikte projelendirilmelidir.

Site yönetimi için uygulama adımları

  1. Elektrikli araç sahibi ve yakın dönemde araç almayı planlayan sakinlerin sayısını belirleyin.
  2. Otoparkın ortak alan veya bağımsız bölüm eklentisi durumunu kontrol edin.
  3. Ana pano, abonelik gücü ve kablo güzergâhı için teknik keşif yaptırın.
  4. Bireysel hat, ortak paylaşımlı sistem ve ticari işletme modellerini karşılaştırın.
  5. Kat malikleri kurulu kararını kullanım ve maliyet kurallarıyla birlikte hazırlayın.
  6. Sayaçlama ve kullanıcı yetkilendirme yöntemini seçin.
  7. Gelecekte eklenecek cihazlar için pano ve kablo altyapısını planlayın.
  8. Gerekliyse yük yönetimini projeye dâhil edin.
  9. Kurulum, test ve koruma ölçümlerini kayıt altına alın.
  10. Aylık tüketim raporu ve kullanıcı gider bildirim sürecini oluşturun.

Kapalı otoparklarda fiziksel ve elektriksel tedbirleri ayrıca değerlendirmek için kapalı otoparklarda elektrikli araç şarj güvenliği rehberimizi inceleyebilirsiniz.

Sıkça sorulan sorular

Ortak şarj tüketimi aidata eşit olarak dağıtılabilir mi?

Şarj cihazını herkes aynı miktarda kullanmadığı için tüketimin bütün dairelere eşit dağıtılması anlaşmazlığa neden olabilir. Kullanıcı bazlı kWh ölçümü, gerçek kullanıma dayalı daha şeffaf bir yöntem sağlar. Ortak yatırım ve bakım giderlerinin nasıl paylaşılacağı ise yönetim kararında ayrıca belirlenebilir.

Şarj süresine göre ücret hesaplamak doğru mu?

Şarj gücü seans boyunca değişebildiği için süre tek başına kesin tüketimi göstermez. Hesabın cihaz veya sayaç tarafından ölçülen kWh üzerinden yapılması daha sağlıklıdır.

Her kullanıcı için ayrı sayaç gerekli mi?

Her kullanıcı için fiziksel olarak ayrı elektrik aboneliği veya sayaç gerekmeyebilir. Uygun bir ortak ölçüm ve şarj yönetim sistemi, tüketimi kullanıcı veya seans bazında ayırabilir. Doğru yapı teknik proje ve kullanım modeline göre belirlenmelidir.

Site kendi belirlediği fiyatla elektrik satabilir mi?

Site sakinlerinin ortak elektrik giderini ölçülen tüketime göre paylaşması ile kâr amacıyla şarj hizmeti sunulması aynı değildir. Ticari ve bedelli şarj hizmeti EPDK mevzuatı kapsamında değerlendirilmelidir. Fiyatlandırma modeli oluşturulmadan önce hukuki ve mali görüş alınması gerekir.

Kullanıcı sayısı artarsa mevcut sistem büyütülebilir mi?

Pano, kablo güzergâhı, iletişim altyapısı ve yük yönetimi gelecekteki büyüme dikkate alınarak hazırlanmışsa yeni cihaz eklemek daha kolay olur. Yalnızca bugünkü ihtiyaca göre kurulan sistemlerde sonradan yüksek altyapı maliyetleri oluşabilir.

Sonuç: Adil paylaşım ölçüm ve kayıtla başlar

Site otoparkında ortak şarj sistemi, elektrikli araç sahibi sakinler için önemli bir kolaylık sağlar. Sistemin uzun vadede sorunsuz işlemesi ise cihaz sayısından çok yönetim modeline bağlıdır.

Doğru çözümde her kullanıcı kendi hesabıyla sisteme erişir, tüketim kWh olarak kayıt altına alınır, elektrik gideri şeffaf bir yöntemle paylaşılır, yetkisiz kullanım engellenir, elektrik kapasitesi yük yönetimiyle korunur ve bakım sorumlulukları önceden belirlenir.

Sitenizin araç sayısına, elektrik altyapısına ve ortak kullanım modeline uygun şarj sistemi için BIG Station’dan keşif ve teklif talep edin.

Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Elektrik projesi, hukuki ve mali uygulamalar yetkili uzmanların yerinde değerlendirmesine göre belirlenmelidir.

Kaynaklar

ŞARJ İSTASYONU TALEP FORMU

Aşağıdaki formu eksiksiz doldurun, kısa süre içinde sizinle iletişime geçeceğiz.

İletişim Bilgileriniz
Sizinle Ne Zaman İletişime Geçelim?
Bayi Müşteri Bildirim Formu