Elektrikli araç kullanan çalışanların ve şirket filolarının sayısı arttıkça işyeri otoparklarında şarj noktası kurulması giderek daha önemli hâle geliyor.
İşyerinde şarj imkânı çalışan memnuniyetini artırabilir, elektrikli şirket araçlarının operasyonunu kolaylaştırabilir ve işletmenin sürdürülebilirlik hedeflerini destekleyebilir. Ancak doğru çözüm yalnızca otoparka birkaç şarj cihazı monte etmekten ibaret değildir.
Araçların park süresi, günlük enerji ihtiyacı, elektrik altyapısı, kullanıcı yetkilendirmesi, giderlerin paylaşılması ve gelecekte sisteme eklenecek araçlar birlikte planlanmalıdır.
Bilgilendirme notu: Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Elektrik projesi, ruhsat veya izin değerlendirmesi, EPDK mevzuatı, vergi uygulaması ve iş güvenliği incelemesinin yerine geçmez. Gereklilikler kullanım ve işletme modeline göre değişebilir.
Önce şarj sisteminin kimler için kurulacağını belirleyin
İşyerinde uygulanabilecek şarj modellerinin teknik ve hukuki gereksinimleri birbirinden farklıdır.
Şirket araçlarının şarj edilmesi
Sistem yalnız işletmeye ait otomobil, hafif ticari araç veya diğer filo araçlarında kullanılabilir. Bu modelde temel amaç, araçların mesai başlangıcında veya planlanan sefere çıkmadan önce yeterli enerjiye sahip olmasıdır.
Planlamada şu bilgiler önemlidir:
- Filodaki elektrikli araç sayısı
- Araçların günlük kilometresi
- Her aracın tesise dönüş saati
- Araçların parkta kaldığı süre
- Ertesi gün hareket saatleri
- Aynı anda şarj edilmesi gereken araç sayısı
- Gelecekte elektrikli filoya dönüşecek araçlar
Çalışanlara özel şarj
Çalışanlar kendi araçlarını mesai saatleri boyunca şarj edebilir. Araçlar işyerinde uzun süre kaldığından her araç için en yüksek gücü sağlamak yerine mevcut kapasitenin daha fazla şarj noktası arasında yönetilmesi değerlendirilebilir.
Kullanım kuralları baştan belirlenmelidir:
- Kimlerin sistemi kullanabileceği
- Kullanımın ücretsiz veya ücretli olup olmayacağı
- Şarj alanında azami kalış süresi
- Rezervasyon veya sıra yöntemi
- Tüketimin çalışan bazında nasıl ölçüleceği
- Misafirlerin sistemi kullanıp kullanamayacağı
Müşteri ve ziyaretçilere sunulan şarj
Otel, restoran, mağaza, klinik, iş merkezi ve benzeri işletmeler müşterilerine şarj imkânı sunabilir.
Şarj hizmetinin ücretsiz bir müşteri avantajı olarak sunulmasıyla ticari ve bedelli şarj hizmeti verilmesi aynı model değildir. Erişim, ücretlendirme ve işletme biçimi mevzuat açısından ayrıca değerlendirilmelidir.
Herkese açık ve ücretli şarj
İstasyon işletmenin müşterileriyle sınırlı olmadan tüm sürücülere açık olacak ve şarj karşılığında ücret alınacaksa ticari şarj hizmeti modeli gündeme gelir.
Bu modelde lisanslı bir şarj ağı işletmecisinin sertifikası altında faaliyet göstermek veya EPDK'nın lisans koşullarını karşılayan bir yapı kurmak gerekir.
İşyerindeki özel şarj sistemi için lisans gerekir mi?
EPDK'nın açıklamasına göre çalışanların veya işyerine ait elektrikli araçların ihtiyacını karşılamak üzere kurulan ve ticari faaliyet göstermeyen şarj üniteleri için şarj ağı işletmeci lisansı veya sertifika alınması gerekmiyor.
Bu muafiyetin sınırı önemlidir:
- Sistem şirket araçları ve çalışanların ihtiyacı için kullanılır.
- Üçüncü kişilere ticari şarj hizmeti sunulmaz.
- Şarj ünitesi ticari bir şarj ağının parçası olarak işletilmez.
EPDK – İşyerlerinde ticari olmayan şarj üniteleri (sık sorulan sorular)
Lisans veya sertifika gerekmemesi; elektrik projesi, dağıtım şirketi işlemleri, yangın güvenliği, iş sağlığı ve güvenliği ya da yerel idare yükümlülüklerinin bulunmadığı anlamına gelmez.
Kullanım modeli değişerek istasyon dışarıya açılır veya bedel karşılığında şarj hizmeti sunulursa süreç yeniden değerlendirilmelidir.
Ticari şarj hizmetinde hangi model uygulanır?
Halka açık veya ticari faaliyet gösterilen özel bir şarj istasyonu için işletmenin kendi EPDK lisansını alması tek seçenek değildir.
EPDK'ya göre gerçek veya tüzel kişiler, lisans sahibi bir şarj ağı işletmecisinden sertifika alarak şarj istasyonu işletebilir. Böylece istasyon ilgili şarj ağı kapsamında faaliyet gösterir.
Sertifika modeli şu hizmetleri kapsayabilir:
- Şarj ağına bağlantı
- Kullanıcı ve ödeme altyapısı
- Fiyatların yönetimi
- Mobil uygulama
- Uzaktan izleme
- Çağrı merkezi
- EPDK sistemleriyle veri paylaşımı
- Arıza ve hizmet durumu takibi
Tek bir işyeri veya sınırlı sayıda lokasyonu bulunan işletmeler için lisans sahibi bir ağ altında sertifikayla çalışma, kendi şarj ağı lisansını kurmaya göre daha uygun olabilir. Nihai model hukuki, teknik ve mali değerlendirme sonucunda seçilmelidir.
Genel ticari kurulum süreci için şarj istasyonu kurulumu ve başvuru rehberimizi inceleyebilirsiniz.
İşyeri şarj ihtiyacı nasıl hesaplanır?
Cihaz sayısını yalnız mevcut elektrikli araç sayısına göre belirlemek yeterli değildir. Araçların günlük enerji ihtiyacı ve park süresi birlikte değerlendirilmelidir.
Günlük enerji ihtiyacı
Yaklaşık sürüş enerjisi şu formülle hesaplanabilir:
Günlük enerji ihtiyacı = Günlük kilometre × Ortalama tüketim ÷ 100
Örneğin günde 80 kilometre kullanılan ve ortalama tüketimi 20 kWh/100 km olan bir filo aracı için yaklaşık sürüş enerjisi:
80 × 20 ÷ 100 = 16 kWh
Bu değer yalnız sürüş enerjisidir. Şarj kayıpları nedeniyle elektrik sisteminden çekilen enerji daha yüksek olabilir. En doğru planlama, aracın ve şarj sisteminin gerçek tüketim kayıtlarıyla yapılır.
Toplam filo ihtiyacı
Her aracın günlük ihtiyacı toplanır:
Toplam günlük enerji = Araçların günlük enerji ihtiyaçlarının toplamı
Bunun ardından şu sorular yanıtlanır:
- Enerji kaç saat içinde aktarılmalı?
- Bütün araçların aynı anda şarj edilmesi gerekiyor mu?
- Bazı araçlar diğerlerinden önce mi hareket edecek?
- Çalışan araçlarıyla filo araçlarının önceliği aynı mı?
- Hafta sonu veya gece daha uzun şarj süresi var mı?
Bu bilgiler, gerekli cihaz sayısı ve toplam sistem gücünü belirlemek için cihaz etiketindeki en yüksek güçten daha değerlidir.
Kaç şarj noktası kurulmalı?
Başlangıçta her elektrikli araç için ayrı cihaz kurmak zorunlu değildir. Ancak çok az cihaz kurulması da araçların sürekli yer değiştirmesine ve sıra sorunlarına neden olabilir.
Cihaz sayısı belirlenirken şunlar birlikte değerlendirilmelidir:
- Mevcut elektrikli araç sayısı
- Önümüzdeki üç yıldaki araç dönüşüm planı
- Çalışan ve filo araçlarının ayrı kullanımı
- Araçların ortalama park süresi
- Günlük enerji ihtiyacı
- Otopark yerleşimi
- Kablo güzergâhları
- Gelecekte yeni cihaz ekleme maliyeti
Altyapının ilk aşamada gelecekteki cihaz sayısına göre hazırlanması, bütün cihazların aynı anda satın alınması anlamına gelmez. Pano, kablo tavası, haberleşme hattı ve enerji yönetimi büyümeye uygun hazırlanabilir; şarj üniteleri ihtiyaç arttıkça eklenebilir.
AC mi, DC mi tercih edilmeli?
Doğru seçim, araçların otoparkta ne kadar süre kaldığına bağlıdır.
Uzun süreli parkta AC şarj
Çalışan araçları sekiz saatlik mesai boyunca, filo araçları ise gece boyunca park ediyorsa enerji daha uzun bir zamana yayılabilir. Bu durumda kontrollü AC şarj sistemi değerlendirilebilir.
Avantajları şunlardır:
- Daha fazla park yerine şarj noktası kurulabilmesi
- Mevcut gücün cihazlar arasında paylaştırılabilmesi
- Uzun park süresinin kullanılması
- Cihaz ve altyapı yatırımının dengelenmesi
Kısa dönüş sürelerinde DC şarj
Dağıtım, servis veya operasyon araçlarının tesiste kısa süre kaldığı ve hızlı biçimde yeniden yola çıkması gerektiği durumlarda DC şarj değerlendirilebilir.
DC seçimi yapılırken yalnız cihaz fiyatı değil şunlar da incelenmelidir:
- Şebeke bağlantı kapasitesi
- Trafo ihtiyacı
- Eş zamanlı güç talebi
- Araçların kabul edebildiği DC güç
- Soğutma ve bakım gereksinimi
- Günlük kullanım oranı
- Yatırım geri dönüşü
Bazı işletmeler için AC ve DC ünitelerin birlikte kullanıldığı karma sistem daha uygun olabilir.
Elektrik altyapısı keşfinde neler incelenir?
Tekliften önce yetkili uzman tarafından yerinde keşif yapılmalıdır.
Güç ve bağlantı
- İşletmenin sözleşme ve bağlantı gücü
- Ana trafo ve panoların kapasitesi
- Gün içindeki en yüksek elektrik tüketimi
- Tek faz ve üç faz dağılımı
- Şarj için ayrılabilecek güç
- Güç artışı veya yeni bağlantı ihtiyacı
Pano ve kablolama
- Ana pano ile otopark arasındaki mesafe
- Kablo güzergâhı
- Kablo kesiti ve gerilim düşümü
- İlave pano gereksinimi
- Topraklama sistemi
- Kaçak akım ve aşırı akım koruması
- Aşırı gerilim koruması
- Yangın bölmelerinden geçişler
Fiziksel alan
- Şarj cihazlarının konumu
- Araçların park yönleri
- Kablo erişimi
- Yaya ve araç trafiği
- Fiziksel çarpma koruması
- Engelli kullanıcıların erişimi
- Kapalı otoparkta havalandırma ve kaçış yolları
- Dış ortamda su, güneş ve sıcaklık koşulları
Haberleşme
- Ethernet, Wi-Fi veya mobil bağlantı
- İnternet kesintisinde cihazların davranışı
- Kullanıcı yetkilendirme sistemi
- Uzaktan izleme
- Yazılım ve sunucu gereksinimi
- Bina yönetim sistemiyle olası entegrasyon
Dinamik yük yönetimi neden gereklidir?
İşyerinde şarj cihazlarının tümü aynı anda en yüksek güçte çalışırsa binanın kullanılabilir elektrik kapasitesi aşılabilir.
Dinamik yük yönetimi:
- Binanın anlık tüketimini izler,
- Şarj için kullanılabilir gücü hesaplar,
- Cihazlara ayrılan gücü artırıp azaltır,
- Gücü aktif araçlar arasında paylaştırır,
- Öncelikli araçlara daha fazla güç verebilir,
- Ana bağlantı kapasitesinin aşılmasını önlemeye yardımcı olur.
Örneğin filo aracının sabah erken çıkması gerekiyorsa çalışan aracından daha yüksek öncelik alabilir. Şarj süresi uzun olan araçlara daha düşük, kısa sürede hareket edecek araçlara daha yüksek güç ayrılabilir.
Yük yönetimi, yetersiz kablo veya koruma sisteminin alternatifi değildir. Elektrik altyapısı önce uygun biçimde projelendirilmelidir.
Kullanıcılar nasıl yetkilendirilmeli?
Kontrolsüz erişim, enerji tüketiminin kime ait olduğunun belirlenmesini zorlaştırır.
Kullanılabilecek yöntemler şunlardır:
RFID kart
Her çalışana, araca veya departmana ayrı kart tanımlanabilir. Şarj seansı ilgili karta kaydedilir.
Mobil uygulama
Kullanıcı uygulama üzerinden istasyonu seçebilir, şarjı başlatabilir ve geçmiş tüketimini görebilir.
Araç veya plaka hesabı
Filo araçları sisteme ayrı tanımlanabilir. Böylece tüketim araç, departman veya maliyet merkezi bazında raporlanabilir.
Rezervasyon
Cihaz sayısı sınırlıysa kullanıcılar belirli zaman dilimleri için rezervasyon yapabilir.
Önceliklendirme
Operasyon araçlarına, servis araçlarına veya belirli hareket saatine sahip araçlara öncelik verilebilir.
Ortak sistemlerde sayaç ve yetkilendirme mantığını daha ayrıntılı görmek için ortak şarj sistemi rehberimizi inceleyebilirsiniz.
Çalışanların tüketimi nasıl karşılanmalı?
İşveren şu modellerden birini seçebilir:
- Ücretsiz çalışan yan hakkı
- Belirli aylık kWh kotası
- Kullanım kadar ücretlendirme
- Departman veya görev bazlı karşılama
- Şirket araçlarında tamamen işletme gideri
- Misafir veya müşteri için ayrı tarife
Uygulama oluşturulmadan önce vergi, bordro ve muhasebe etkileri mali danışmanla değerlendirilmelidir.
Tüketim tahmine veya şarj süresine göre değil, mümkünse kullanıcı ve seans bazında ölçülen kWh üzerinden takip edilmelidir.
İşletmenin takip etmesi gereken veriler
Kurumsal şarj sistemi yalnız enerji aktaran cihazlardan oluşmamalı; yönetime karar verebilecek veriler sağlamalıdır.
Takip edilebilecek göstergeler:
- Toplam tüketilen kWh
- Kullanıcı ve araç başına tüketim
- Günlük şarj seansı sayısı
- Cihazların kullanım oranı
- Ortalama seans süresi
- En yoğun kullanım saatleri
- Başarısız şarj denemeleri
- Arıza ve çevrim dışı kalma süresi
- Filo aracı başına enerji maliyeti
- Departman veya maliyet merkezi tüketimi
- Şebekeden çekilen en yüksek güç
- Güneş enerjisinden karşılanan tüketim
- Karbon raporlamasında kullanılacak veriler
İlk aylardaki kullanım verileri incelenerek cihaz sayısı, güç paylaşımı ve rezervasyon kuralları güncellenebilir.
Bakım ve işletme sorumluluğu nasıl belirlenmeli?
Kurulumdan önce şu sorumluluklar yazılı hâle getirilmelidir:
- Günlük görsel kontrolü kim yapacak?
- Arıza çalışanlar tarafından nasıl bildirilecek?
- Uzaktan izlemeyi kim takip edecek?
- Periyodik bakım hangi firma tarafından yapılacak?
- Kablo veya konnektör hasarında cihazı kim devre dışı bırakacak?
- Yedek parça ve servis müdahale süresi nedir?
- Yazılım ve SIM kart ücretlerini kim ödeyecek?
- Kullanıcı kartlarını kim yönetecek?
- Acil durumda enerjinin nasıl kesileceği çalışanlara anlatıldı mı?
Bakım kapsamının ayrıntıları için şarj istasyonu bakım ve kontrol rehberimizi inceleyebilirsiniz.
Kurulum süreci nasıl ilerler?
1. İhtiyaç analizi
Çalışan, filo, müşteri ve ziyaretçi kullanım senaryoları ayrılır. Mevcut ve gelecekteki araç sayısı belirlenir.
2. Yerinde keşif
Elektrik altyapısı, otopark, kablo güzergâhları ve haberleşme imkânları incelenir.
3. İşletme modelinin seçilmesi
Sistemin ticari olmayan özel kullanım mı yoksa ticari şarj hizmeti mi sunacağı belirlenir.
4. Elektrik ve uygulama projesi
Güç hesabı, cihaz yerleri, panolar, koruma ekipmanları ve yük yönetimi projelendirilir.
5. İzin ve başvurular
Dağıtım şirketi, yetkili idare ve gerekiyorsa lisanslı şarj ağı işletmecisi süreçleri tamamlanır.
6. Altyapı ve cihaz kurulumu
Kablolama, panolar, fiziksel koruma, haberleşme ve şarj üniteleri kurulur.
7. Devreye alma
Elektriksel ölçümler, kullanıcı yetkilendirmesi, araçla şarj testi ve yazılım bağlantıları kontrol edilir.
8. Kullanıcı eğitimi
Çalışanlara şarj başlatma, kablo kullanımı, park süresi, arıza bildirimi ve acil durum kuralları anlatılır.
9. İzleme ve iyileştirme
İlk üç aylık kullanım verileri değerlendirilerek güç ve kullanım kuralları güncellenir.
Teklif karşılaştırma tablosu
| Teklif kalemi | Kontrol edilecek içerik |
|---|---|
| Yerinde keşif | Pano, trafo, kablo güzergâhı ve otopark incelendi mi? |
| Proje | Güç hesabı ve elektrik projesi dâhil mi? |
| Cihazlar | Ünite ve soket sayıları açıkça yazılmış mı? |
| Kullanım modeli | Filo, çalışan ve halka açık kullanım ayrılmış mı? |
| Yük yönetimi | Dinamik güç paylaşımı bulunuyor mu? |
| Kablolama | Kablo tipi, kesiti, mesafesi ve kanal işleri belirtilmiş mi? |
| Koruma | Pano, sigorta, kaçak akım ve aşırı gerilim korumaları dâhil mi? |
| Yetkilendirme | RFID, uygulama ve kullanıcı hesabı sunuluyor mu? |
| Raporlama | Araç ve kullanıcı bazında kWh kaydı alınabiliyor mu? |
| Yazılım | Aylık veya yıllık ücretler açıkça belirtilmiş mi? |
| İzinler | Dağıtım şirketi ve yerel idare süreçlerini kim yönetecek? |
| Devreye alma | Ölçüm, test ve kullanıcı eğitimi bulunuyor mu? |
| Garanti | Cihaz, montaj ve yazılım koşulları ayrı ayrı açıklanmış mı? |
| Bakım | Müdahale süresi ve bakım programı yazılı mı? |
| Büyüme | Yeni cihazların sisteme nasıl ekleneceği gösterilmiş mi? |
| Hariç işler | Teklife dâhil olmayan kalemler listelenmiş mi? |
Sık yapılan hatalar
- Yalnız bugünkü araç sayısına göre altyapı kurmak
- Araçların park süresini incelemeden cihaz gücü seçmek
- Bütün cihazların aynı anda en yüksek güçte çalışacağını varsaymak
- Yük yönetimini değerlendirmemek
- Çalışan ve filo kullanımını aynı kurallarla yönetmek
- Tüketimi süreye göre paylaştırmak
- Yazılım ve haberleşme giderlerini hesaba katmamak
- Kablo güzergâhını araç trafiğinden korumamak
- Ticari ve ticari olmayan kullanım arasındaki mevzuat farkını gözden kaçırmak
- Bakım sorumluluğunu belirsiz bırakmak
- Yeni araçlar için pano ve kablo alanı ayırmamak
- Kullanıcı eğitimini devreye alma kapsamına almamak
Sık sorulan sorular
Çalışanlara ücretsiz şarj sunmak zorunlu mu?
Hayır. İşletme ücretsiz kullanım, kota veya ölçülen tüketime dayalı farklı bir model belirleyebilir. Vergi ve bordro etkileri mali danışmanla değerlendirilmelidir.
İşyerindeki özel şarj ünitesi için EPDK lisansı gerekir mi?
EPDK'nın açıklamasına göre yalnız çalışanların veya işletmeye ait araçların ihtiyacını karşılayan ve ticari faaliyet göstermeyen üniteler için lisans veya sertifika gerekmiyor. Ticari ya da halka açık kullanımda süreç farklıdır.
Her çalışan için ayrı şarj cihazı gerekir mi?
Zorunlu değildir. Park süresi, günlük enerji ihtiyacı, rezervasyon ve yük yönetimi kullanılarak daha az cihazla ihtiyaç karşılanabilir. Gelecekte cihaz eklenebilecek altyapı hazırlanmalıdır.
Şarj tüketimi çalışan bazında görülebilir mi?
Uygun yetkilendirme ve yönetim sistemi kullanılırsa seanslar kullanıcı, kart, araç veya departman bazında kaydedilebilir.
Elektrik kapasitesi yetersizse ne yapılır?
Yük yönetimi, şarj zamanlaması, kontrollü güç paylaşımı veya güç artışı seçenekleri değerlendirilir. Karar yetkili uzmanın yapacağı ölçüm ve proje hesabına göre verilmelidir.
Sonuç: İşyeri şarj sistemi araç sayısına değil operasyona göre kurulmalıdır
İşyerinde şarj istasyonu kurulurken yalnız kaç elektrikli araç bulunduğuna veya cihazların azami gücüne bakmak yeterli değildir.
Doğru sistem; araçların günlük enerji ihtiyacını, otoparkta kaldığı süreyi, hareket önceliğini, binanın elektrik kapasitesini ve gelecekteki filo büyümesini birlikte değerlendirir.
Çalışan ve şirket araçlarının kullanımına ayrılan ticari olmayan sistemlerle halka açık, ücretli şarj hizmetinin mevzuat süreçleri birbirinden ayrılmalıdır. Kullanıcı yetkilendirmesi, tüketim ölçümü, dinamik yük yönetimi ve düzenli bakım ise sistemin uzun vadede yönetilebilir olmasını sağlar.
İşyerinizin araç sayısına, çalışma düzenine ve elektrik altyapısına uygun şarj sistemi için BIG Station'dan yerinde keşif ve teklif talep edin.
Kaynaklar
- EPDK — Enerji Dönüşümü: elektrikli araç şarj hizmetine ilişkin sık sorulan sorular — işyerlerinde ticari olmayan şarj üniteleri ve lisans sahibi şarj ağı işletmecisinden sertifika alarak istasyon işletme. 2 Kasım 2026'da kontrol edildi.
- Resmî Gazete — Şarj Hizmeti Yönetmeliği (2 Nisan 2022). 2 Kasım 2026'da kontrol edildi.
- Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı — Elektrikli araç şarj istasyonlarının ruhsatlandırılması ve belgelendirilmesi. 2 Kasım 2026'da kontrol edildi.
- Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı — İşyeri görüşleri. 2 Kasım 2026'da kontrol edildi.